Geluidsisolatie van kalkzandsteen 

Aangenaam wonen en werken vraagt om een goede geluidsisolatie. Te veel geluid zorgt voor hinder en kan leiden tot klachten tussen bewoners of gebruikers van een gebouw. Door al in de ontwerpfase aandacht te besteden aan akoestiek, voorkom je problemen tijdens en na de bouw. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), voorheen het Bouwbesluit, beschrijft de eisen waaraan gebouwen moeten voldoen. Deze eisen staan in hoofdstuk 4 van het Bbl. 

Geluidsisolatie bestaat uit verschillende onderdelen: 

• geluid van buitenaf 

• geluid door installaties 

• galm in ruimtes 

• geluidsisolatie tussen verschillende ruimtes 

Voor het constructieve ontwerp is vooral de geluidsisolatie tussen ruimtes belangrijk. Hierbij maken we onderscheid tussen luchtgeluid en contactgeluid. 

Wat is het verschil tussen luchtgeluid en contactgeluid? 

Luchtgeluid 

Luchtgeluid ontstaat wanneer een geluidsbron de lucht in beweging brengt. Denk aan stemmen, muziek of geluid van machines. Het geluid kan zich rechtstreeks door de lucht verplaatsen, maar ook via constructies zoals wanden en vloeren. Daarnaast kan geluid zich als flankerend geluid via aansluitende constructiedelen verspreiden. 

Bij een geluidsmeting wordt gekeken naar het verschil in geluidsniveau tussen twee aangrenzende ruimtes. 

Contactgeluid 

Contactgeluid ontstaat wanneer trillingen direct op een constructie worden overgebracht. Voorbeelden hiervan zijn voetstappen, vallende voorwerpen of trillingen van apparaten. Bij een praktijkmeting wordt contactgeluid getest met een hamerapparaat dat op de vloer tikt. Het geluidsniveau wordt vervolgens gemeten in de aangrenzende ruimte.  

Bij contactgeluid geldt: hoe lager de gemeten waarde, hoe beter de geluidsisolatie. Vloeren spelen hierbij een belangrijke rol. Een voldoende zware vloerconstructie en een goed uitgevoerde zwevende dekvloer beperken de overdracht van contactgeluid. 

Welke eisen stelt het Bbl aan geluidsisolatie? 

Het Bbl stelt eisen aan de geluidsisolatie van gebouwen. Voor woningbouw zijn vooral de artikelen 4.113 en 4.114 belangrijk. 

Deze artikelen maken onderscheid tussen: 

• geluid tussen verschillende percelen, bijvoorbeeld bij grondgebonden woningen 

• geluid tussen ruimtes op hetzelfde perceel, bijvoorbeeld bij appartementen 

Voor woningscheidende wanden gelden de volgende eisen: 

Luchtgeluid 
DnT;A;k ≥ 52 dB 
(het genormeerde luchtgeluidniveauverschil volgens NEN 5077) 

Contactgeluid 
LnT;A ≤ 54 dB 
(het genormeerde contactgeluidniveau volgens NEN 5077) 

Bij luchtgeluid geldt: hoe hoger de waarde, hoe beter de geluidsisolatie. 

Bij contactgeluid geldt: hoe lager de waarde, hoe beter de geluidsisolatie. 

Hoe bepaal je de juiste wand- en vloerdikte? 

De eisen uit het Bbl geven geen directe wand- of vloerdikte. Hiervoor biedt de NPR 5070 praktische richtlijnen. Deze Nederlandse Praktijkrichtlijn geeft minimale massa’s voor wanden en vloeren in verschillende situaties. Daarmee bepaal je welke constructie nodig is om aan de geluidseisen te voldoen. 

Welke eisen gelden voor gebouwen met andere gebruiksfuncties? 

Voor gebouwen met een andere gebruiksfunctie dan wonen, zoals onderwijs, zorg en logies, liggen de eisen minder vast in het Bbl. De opdrachtgever bepaalt daarom vaak samen met een akoestisch adviseur welke eisen nodig zijn. 

Onderwijsgebouwen 

Voor scholen helpt het Programma van Eisen Frisse Scholen 2021 bij het bepalen van de gewenste geluidskwaliteit. 

Het programma kent drie ambitieniveaus: 

• niveau C: voldoende 

• niveau B: goed 

• niveau A: uitmuntend 

De eisen verschillen per ambitieniveau en per ruimte. De zwaarste eisen gelden meestal voor scheidingen tussen lokalen. 

Zorggebouwen 

Zorggebouwen hebben verschillende functies en gebruikers. Daardoor verschillen de geluidseisen per situatie. 

Als uitgangspunt gelden: 

• zelfstandige woonunits met eigen keuken en badkamer worden gezien als appartementen 

• niet-zelfstandige woonruimtes, zoals slaap- of zitkamers met gedeelde voorzieningen, sluiten aan bij de eisen voor logiesverblijven 

Voor niet-zelfstandige units ligt de geluidsisolatie-eis meestal 5 dB lager dan bij appartementen. 

Hotels en logiesverblijven 

Voor hotels en andere logiesfuncties staan de eisen niet vast in het Bbl. De opdrachtgever bepaalt daarom het gewenste niveau. 

In de praktijk wordt vaak aangesloten bij een niveau dat 5 dB lager ligt dan de eisen voor woningen: 

• luchtgeluid: 47 dB 

• contactgeluid: 59 dB 

Hiermee ontstaat een comfortabel niveau van geluidsisolatie tussen verblijfsruimtes. 

Hoe presteert kalkzandsteen bij geluidsisolatie? 

Kalkzandsteen is door de hoge massa zeer geschikt voor geluidsisolerende wanden. Massieve kalkzandsteenwanden beperken de overdracht van geluid tussen woningen en ruimtes. Met de juiste wanddikte, aansluitdetails en vloeropbouw zijn hoge akoestische prestaties haalbaar. 

Hoe beschermt kalkzandsteen tegen geluid van buiten? 

Ook voor gevels gelden eisen voor geluid van buitenaf, bijvoorbeeld door verkeer, spoorwegen, vliegtuigen of industrie. Een traditionele geïsoleerde spouwmuur met kalkzandsteen voldoet doorgaans aan deze eisen. De prestaties hangen vooral af van onderdelen zoals: 

• kozijnen 

• beglazing 

• ventilatieroosters 

• kierdichting 

Voor deze onderdelen adviseren we de specificaties van de betreffende leveranciers te volgen. 

Wat zijn de technische specificaties voor geluidsisolatie per wanddikte? 

De geluidsisolatie tussen twee ruimten hangt niet alleen af van de wanddikte. Ook de detaillering, aansluitingen en uitvoering van de constructie hebben invloed op het uiteindelijke resultaat. In onderstaande tabel vind je de waarden op basis van laboratoriummetingen. Daarnaast zie je welke geluidsisolatie in de praktijk haalbaar is met de aangegeven wandopbouw.